Dla Pacjenta

Wybór lekarza, pielęgniarki i położnej podstawowej opieki zdrowotnej

Ubezpieczony ma prawo wyboru lekarza, pielęgniarki i położnej POZ. Wybór następuje w drodze złożenia stosownej deklaracji wskazującej na wybór konkretnego lekarza, pielęgniarki, położnej. Ubezpieczonemu przysługuje prawo wyboru tylko jednego lekarza, pielęgniarki lub położnej POZ i nie ma obowiązku zapisywania całej rodziny do tej samej osoby udzielającej świadczeń.
Deklaracja, którą wypełnia ubezpieczony dostępna jest w rejestracji ogólnej oraz tutaj. Lekarz, pielęgniarka, położna POZ nie mogą odmówić żadnemu ubezpieczonemu zapisania się na listę podopiecznych ze względu na wiek, płeć, czy stan zdrowia. Jedyne ograniczenia, jakie mogą zaistnieć podczas składania deklaracji, wynikają z limitów podopiecznych przypadających na jedną osobę udzielającą świadczeń zdrowotnych. 

Zmiana lekarza, pielęgniarki, położnej rodzinnej

Ubezpieczony ma prawo wyboru (zmiany) lekarza, pielęgniarki, położnej POZ nie częściej niż dwa razy w roku.

Opieka sprawowana przez lekarza POZ

Lekarz podstawowej opieki zdrowotnej zapewnia pacjentom zadeklarowanym w naszej Przychodni dostęp do świadczeń zdrowotnych w przychodni, codziennie w godz. 8.00-18.00.
Pacjent może rejestrować się do lekarza podstawowej opieki zdrowotnej osobiście,  telefonicznie, lub za pośrednictwem osób.
W stanach nagłych, schorzeniach ostrych i nagłych zachorowaniach porada udzielana jest w dniu zgłoszenia, natomiast w schorzeniach przewlekłych świadczenia udzielane są w terminie uzgodnionym ze świadczeniodawcą.

Lekarz podstawowej opieki zdrowotnej decyduje o diagnostyce, sposobach leczenia, kierowaniu pacjentów do poradni specjalistycznych, a także o objęciu leczeniem szpitalnym. Do kompetencji lekarza POZ należy także wnioskowanie o leczenie uzdrowiskowe, niektóre przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze. Ponadto realizuje zadania z obszaru profilaktyki i promocji zdrowia, jest odpowiedzialny za wykonywanie szczepień ochronnych, w tym także szczepień u dzieci i młodzieży szkolnej oraz przeprowadzanie profilaktycznych badań lekarskich (bilansów zdrowia).

Pomoc w stanach nagłych

W razie nagłego zachorowania mają Państwo do dyspozycji różne formy pomocy medycznej – w zależności od rodzaju i stopnia ciężkości dolegliwości. 

W lżejszych przypadkach wystarczy zgłosić się do swojego lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, a dni wolne od pracy skorzystać z pomocy ambulatoryjnej w ramach podstawowej opieki zdrowotnej (POZ).

W przypadku urazu bądź nagłego pogorszenia stanu zdrowia opiekę uzyskają Państwo w Szpitalnym Oddziale Ratunkowym. Natomiast w sytuacji zagrożenia życia pomocy udzieli Państwu pogotowie ratunkowe.

NOCNA OPIEKA AMBULATORYJNA W RAMACH PODSTAWOWEJ OPIEKI ZDROWOTNEJ

W przypadku lżejszych dolegliwości macie Państwo do dyspozycji pomoc w ramach podstawowej opieki zdrowotnej.  Jeśli po godzinie 18:00 poczujecie się Państwo źle, możecie uzyskać świadczenie medyczne udzielane przez pogotowie ratunkowe – ambulatorium przy ul. Inowrocławskiej 2 we Wrocławiu. Jest to przedłużenie opieki lekarskiej i pielęgniarskiej podstawowej opieki zdrowotnej. Pomoc świadczona jest codziennie, po godzinach pracy przychodni, od godz.18.00 do godz. 8.00 rano następnego dnia. Ze świadczeń opieki nocnej możecie Państwo skorzystać w przypadku nagłych dolegliwości.

SZPITALNE ODDZIAŁY RATUNKOWE

Szpitalne Oddziały Ratunkowe - udzielają pomocy medycznej osobom w stanie nagłego zagrożenia zdrowia, które są przywożone przez zespoły ratownictwa medycznego lub zgłaszają się same. W części przypadków pacjent po uzyskaniu pomocy w SOR może wrócić do domu; pozostali chorzy po wstępnej diagnostyce i leczeniu są kierowani do oddziałów szpitalnych lub przekazywani do innych placówek specjalistycznych. Każdy SOR posiada zaplecze w postaci podstawowych oddziałów szpitalnych - ogólnego, dziecięcego, chirurgiczno-urazowego, ginekologiczno-położniczego oraz Intensywnej Terapii, a w niektórych również oddziałów specjalistycznych.

Przypominamy, że szpitalny oddział ratunkowy jest przeznaczony dla pacjentów wymagających pomocy w stanie nagłym i nie zastępuje lekarza podstawowej opieki zdrowotnej ani lekarza poradni specjalistycznej. Lekarz kieruje wyłącznie na badania
i konsultacje niezbędne ze względu na stan nagłego zagrożenia życia lub nagłego, poważnego zagrożenia zdrowia.
Pamiętajmy, że do szpitalnego oddziału ratunkowego pacjent może zgłosić się bez skierowania oraz że nie obowiązuje rejonizacja według miejsca zamieszkania ani zdarzenia. 

POGOTOWIE RATUNKOWE

Funkcjonuje w oparciu o ustawę z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz.U.2006.191.1410). Świadczenia w tym zakresie udzielane są przez trzyosobowe specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego,  w skład których wchodzi lekarz systemu i pielęgniarka systemu lub ratownik medyczny oraz dwuosobowe podstawowe zespoły ratownictwa medycznego,  w skład których wchodzi pielęgniarka systemu lub ratownik medyczny. W/w zespoły  udzielają  świadczeń  zdrowotnych w razie wypadku, urazu, porodu, nagłego zachorowania lub nagłego pogorszenia stanu zdrowia, powodujących zagrożenie życia, a także transportują pacjenta do Szpitalnego Oddziału Ratunkowego, Izby Przyjęć lub bezpośrednio do placówki prowadzącej specjalistyczne leczenie (np. oddziału kardiologii inwazyjnej, oddziału oparzeniowego itp.). Szczególną formą doraźnej pomocy medycznej jest lotnicze pogotowie ratunkowe, o którego użyciu decyduje zawsze dyspozytor medyczny.

Kiedy powinniśmy wezwać zespół ratownictwa medycznego?

Wezwanie zespołu ratownictwa medycznego powinno mieć miejsce wyłącznie w sytuacjach bezpośredniego zagrożenia życia lub stanach nagłych mogących prowadzić do istotnego uszczerbku zdrowia. Do takich przypadków należą np. utrata przytomności, drgawki, nasilona duszność, masywny krwotok, porażenie prądem, nagły, ostry ból, zaburzenia rytmu serca, rozległa rana, będąca efektem urazu.

W jaki sposób możemy wezwać zespół ratownictwa medycznego?

Aby wezwać  zespół ratownictwa medycznego powinni Państwo zadzwonić pod numer 999 lub 112.

Pamiętajmy, że obowiązkiem osoby będącej świadkiem powstania nagłego zagrożenia zdrowia innego człowieka jest zawiadomienie podmiotów odpowiedzialnych za udzielanie pomocy medycznej oraz w miarę posiadanych możliwości i umiejętności udzielenie pierwszej pomocy; w takim przypadku ratującemu przysługuje ochrona prawna jak funkcjonariuszom publicznym oraz zwolnienie z odpowiedzialności za szkody majątkowe spowodowane koniecznością ratowania życia lub zdrowia w stanie nagłym.

Jakie dane należy podać wzywając ambulans?

O wysłaniu ambulansu decyduje przeszkolony dyspozytor, zada on Państwu kilka pytań  dotyczących:  miejsca zdarzenia (adres, lokalizacja); powodu wezwania karetki,  krótkiego, dokładnego opisu sytuacji - co się stało (rodzaj zdarzenia, zachorowania, liczba poszkodowanych) ; kto potrzebuje pomocy (imię i nazwisko, wiek, płeć) ; kto wzywa karetkę ( imię i nazwisko, numer telefonu). By usprawnić dojazd ambulansu należy podać dyspozytorowi punkty orientacyjne - charakterystyczne miejsce np. kościół, posterunek policji itp. Wezwanie przyjęte do realizacji zostanie potwierdzone przez dyspozytora słowami: "wezwanie przyjęte".

Czy za wezwanie zespołu ratownictwa medycznego trzeba zapłacić?

Zgodnie z art. 1 ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym Państwo zapewnia pomoc każdej osobie znajdującej się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego bez względu na jej status ubezpieczeniowy i prawny. Odpowiednio przeszkolony dyspozytor potrafi ocenić, czy stan zdrowia wymaga wysłania ambulansu, czy skierowania do ambulatorium. Ubezpieczony ma prawo wyboru lekarza specjalisty spośród tych, którzy zawarli umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia. O wskazanie specjalisty ubezpieczony może się zwrócić do lekarza podstawowej opieki zdrowotnej / lekarza rodzinnego.

Kiedy skierowanie nie jest potrzebne?

Skierowanie od lekarza ubezpieczenia zdrowotnego nie jest potrzebne w wypadku, gdy pacjent chce się udać do:

• ginekologa i położnika,
• dentysty,
• dermatologa,
• wenerologa,
• onkologa,
• okulisty,
• psychiatry,
• poradni dla osób chorych na gruźlicę,
• poradni dla osób zakażonych wirusem HIV,
• poradni dla osób uzależnionych od alkoholu, środków odurzających i substancji -psychotropowych- w zakresie lecznictwa odwykowego.

Ponadto skierowanie do specjalisty nie jest wymagane:

• gdy pacjent jest inwalidą wojennym i wojskowym, osobą represjonowaną, kombatantem lub cywilną niewidomą ofiarą działań wojennych;
• gdy pacjent jest uprawnionym żołnierzem lub pracownikiem, w zakresie urazów lub chorób nabytych podczas wykonywania zadań poza granicami kraju

W stanach nagłych świadczenia zdrowotne może być udzielane bez wymaganego skierowania.
Poza tymi przypadkami do lekarza specjalisty obowiązuje skierowanie. Ambulatoryjne świadczenia specjalistyczne udzielone bez skierowania lekarza ubezpieczenia zdrowotnego opłaca pacjent.


OPIEKA DŁUGOTERMINOWA

W ramach ubezpieczenia zdrowotnego w NFZ pacjentowi przysługuje następujący zakres świadczeń w opiece długoterminowej:

• Opieka długoterminowa w zakładach opiekuńczo-leczniczych i pielęgnacyjno-opiekuńczych ,
• Opieka paliatywna i hospicyjna,
• Pielęgniarska Opieka Długoterminowa ,
• Domowa opieka nad pacjentami wentylowanymi mechanicznie.

Opieka długoterminowa w zakładach opiekuńczo-leczniczych i pielęgnacyjno-opiekuńczych

Celem zakładu opiekuńczo-leczniczego i pielęgnacyjno-opiekuńczego jest objęcie całodobową opieką i leczeniem osób, które przebyły ostrą fazę leczenia szpitalnego, mają ukończony proces diagnozowania, leczenia operacyjnego lub intensywnego leczenia zachowawczego i nie wymagają już dalszej hospitalizacji. Pacjenci przyjmowani do zakładów wymagają całodobowych świadczeń pielęgnacyjnych, z rozpoznaniem choroby przewlekłej, którzy w ocenie wg zmodyfikowanej skali Barthel uzyskali od 0 do 40 punktów. Wniosek do zakładu opieki długoterminowej wystawia lekarza rodzinny lub lekarz z oddziału szpitalnego po zakończonym leczeniu w warunkach szpitalnych.
Do zakładu opiekuńczo-leczniczego (ZOL) nie mogą być przyjmowani pacjenci w terminalnej fazie choroby i pacjenci z chorobą psychiczną.
Czas pobytu pacjenta w ZOL jest uzależniony od jego stanu zdrowia, jeśli ocena stanu przekroczy 40 punktów w skali Barthel to Fundusz nie finansuje dalszego pobytu.
Zasady finansowania: Fundusz finansuje świadczenia zdrowotne, nie ponosi natomiast kosztów wyżywienia i zakwaterowania, których finansowanie określa Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 grudnia 1998 roku w sprawie sposobu i trybu kierowania do zakładów opiekuńczo-leczniczych pielęgnacyjno-opiekuńczych oraz szczegółowych zasad odpłatności za pobyt w tych zakładach (Dz.U. Nr 166 z 1998 r. poz. 1265).
Zakład opiekuńczo-leczniczy nie jest domem pomocy społecznej. Zakłady te przeznaczone są dla osób mających określone problemy zdrowotne ( Nie mogą więc trafiać tam ubezpieczeni, kwalifikujący się do domów pomocy społecznej lub u których jedynym wskazaniem do objęcia opieką jest trudna sytuacja socjalna).

Opieka paliatywna

Opiekę paliatywną prowadzą: 

• Poradnia medycyny paliatywnej (Dolnośląskie Centrum Onkologii pl. Hirszfelda 12 Wrocław)
• hospicja stacjonarne/ oddział medycyny paliatywnej
• hospicja domowe.

Opieka paliatywna jest całościową, wszechstronną opieką nad pacjentem chorującym na nieuleczalne, postępujące choroby w końcowym okresie życia.

Opieka paliatywna obejmuje swym zakresem przede wszystkim:

• zwalczanie bólu chorego i innych dolegliwości somatycznych,
• pielęgnację,
• łagodzenie cierpień psychicznych oraz duchowych,

 
Poradnia medycyny paliatywnej przeznaczona jest dla pacjentów chorujących
na choroby nowotworowe, u których zakończono leczenie przyczynowe, potrzebują leczenia p/bólowego i wsparcia lub odmawiają opieki realizowanej przez hospicjum domowe. Porada obejmuje: badania lekarskie, ordynację leków (w tym leków p/bólowych), zapewnienie badań z katalogu lekarza poz., zlecanie i wykonywanie zabiegów leczniczych, zlecanie zabiegów pielęgnacyjnych, kierowanie na konsultacje, do szpitala, do stacjonarnej opieki paliatywnej, wydawanie niezbędnych w procesie leczenia orzeczeń i opinii o stanie zdrowia pacjenta. W ramach poradni udzielane są porady/wizyty domowe nie częściej niż dwa razy w tygodniu. Chorzy , którzy wymagają częstszych wizyt lub ciągłej opieki w miejscu zamieszkania powinni być przekazani do hospicjum domowego.
Do hospicjum stacjonarnego pacjenci kierowani są przez lekarzy ubezpieczenia zdrowotnego.

Pielęgniarska opieka długoterminowa w domu pacjenta

Opieką w domu mogą być objęci pacjenci przewlekle chorzy, unieruchomieni z powodu urazu lub przewlekłej choroby, którzy w ocenie wg zmodyfikowanej skali Barthel uzyskali od 0 do 40 punktów.
Świadczenia pielęgniarskie realizowane są we współpracy z lekarzem rodzinnym i pielęgniarką środowiskową, obejmują pomoc w rozwiązywaniu problemów zdrowotnych związanych z samodzielnym funkcjonowaniem w środowisku domowym, edukację zdrowotną osób objętych opieką, członków ich rodzin, pomoc w pozyskiwaniu sprzętu medycznego i rehabilitacyjnego niezbędnego do właściwej pielęgnacji i rehabilitacji chorego w domu.
Minimalny czas opieki bezpośredniej nad jednym pacjentem wynosi 1,5 godziny dziennie, nie mniej niż 4 dni w tygodniu. Opieka pielęgniarska obejmuje dni od poniedziałku do piątku pomiędzy godz. 8.00 a 20.00 oraz w przypadkach uzasadnionych medycznie także soboty, niedziele i dni ustawowo wolne.

ZASADY ZAOPATRZENIA W PRZEDMIOTY ORTOPEDYCZNE I ŚRODKI POMOCNICZE

W ramach ubezpieczenia zdrowotnego przysługuje Państwu refundacja przedmiotów ortopedycznych i środków pomocniczych. Są to np. wózki inwalidzkie, różnego rodzaju protezy, aparaty ortopedyczne, aparaty słuchowe, soczewki okularowe, obuwie ortopedyczne, materace przeciwodleżynowe, laski i kule, a także pieluchomajtki, cewniki czy sprzęt stomijny.
Przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze są refundowane w różnej wysokości, jednorazowo na określony czas. Wysokość refundacji oraz okres użytkowania określają przepisy Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2009 r. W sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu zaopatrzenia w wyroby medyczne będące przedmiotami ortopedycznymi oraz środkami pomocniczymi (Dz. U. z dnia 31 sierpnia 2009r Nr 139 poz. 1141).
 
Krok pierwszy – zlecenie od lekarza

     W przypadku, gdy lekarz zdiagnozuje u Państwa lub Państwa bliskich konieczność korzystania z określonego przedmiotu ortopedycznego lub środka pomocniczego (z wyłączeniem środków pomocniczych przysługujących comiesięcznie) wystawia na nazwisko pacjenta "Zlecenie na zaopatrzenie w wyroby medyczne będące przedmiotami ortopedycznymi i środki pomocnicze”, jeżeli natomiast będą Państwo wymagać zaopatrzenia w środki pomocnicze przysługujące comiesięcznie lekarz wystawi zlecenie na druku: Zlecenie na zaopatrzenie w środki pomocnicze przysługujące comiesięcznie „Część A”, na specjalnych formularzach. W zależności od rodzaju przedmiotu bądź środka, lekarz może wypisać zlecenie raz na określony w przepisach okres użytkowania. Dla każdego rodzaju przedmiotu ortopedycznego  i  środka pomocniczego, oznaczonego odrębnym kodem, musi być wystawione odrębne zlecenie.
 
Krok drugi – potwierdzenie zlecenia

Otrzymane zlecenie lekarskie musi zostać potwierdzone do refundacji przez Oddział Wojewódzki NFZ, na terenie którego jesteście Państwo zarejestrowani. W przypadku gdy konieczne jest natychmiastowe zaopatrzenie pacjenta w przedmiot ortopedyczny lub środek pomocniczy poza obszarem zarejestrowania chorego - w potwierdzeniu  zlecenia może pośredniczyć ten Oddział Funduszu, na terenie którego pacjent przebywa.  Zlecenie może być potwierdzone osobiście przez pacjenta, inną osobę w jego imieniu lub drogą pocztową (zlecenie przysyłane pocztą będzie odsyłane na adres świadczeniobiorcy), z wyjątkiem świadczeniodawcy, który zawarł umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju zaopatrzenie w wyroby medyczne będące przedmiotami ortopedycznymi oraz środkami pomocniczymi oraz osób przez siebie zatrudnionych lub udzielających świadczeń w jego imieniu na innej podstawie niż umowa o pracę, a także osób którym udzielanie świadczeń powierzył.  
Do potwierdzenia zlecenia przez NFZ niezbędny jest dowód osobisty oraz aktualny dowód ubezpieczenia. Informację o miejscach, gdzie w danym województwie potwierdzane są zlecenia na zaopatrzenie w przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze uzyskacie Państwo w Oddziale Wojewódzkim NFZ lub znajdziecie na jego stronie internetowej.
W przypadku zaopatrzenia comiesięcznego nie musicie Państwo każdorazowo potwierdzać zlecenia lekarskiego w NFZ przed jego realizacją. Przy tego typu cyklicznym zaopatrzeniu wydawane jest choremu tzw. Zlecenie na zaopatrzenie w środki pomocnicze przysługujące comiesięcznie „Część B” – ważne maksymalnie 12 miesięcy. „Część B” otrzymacie Państwo w punktach NFZ, gdzie odbywa się rejestracja zleceń - przy pierwszym potwierdzeniu zlecenia. Dzięki takiej „Części B” nie musicie Państwo co miesiąc potwierdzać refundacji zlecenia w punktach Oddziału Wojewódzkiego NFZ.
Do otrzymania Zlecenia na zaopatrzenie w środki pomocnicze przysługujące comiesięcznie „Część B” potrzebne są: aktualne zlecenie „Część A” od lekarza na dany kod środka pomocniczego, dowód osobisty pacjenta i aktualny dokument potwierdzający ubezpieczenie zdrowotne.
 
Krok trzeci – zakup przedmiotu

Zlecenia na wszystkie refundowane przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze są ważne przez 30 dni od daty wystawienia zlecenia przez lekarza (zgodnie z art. 111 Kodeksu cywilnego). Zlecenie na środki pomocnicze przysługujące comiesięcznie jest ważne do końca miesiąca, na który zostało wystawione, nie dłużej jednak niż 30 dni. W tym czasie musicie Państwo dokonać jego potwierdzenia do refundacji w Punkcie Ewidencyjnym NFZ i jego realizacji. W przypadku wprowadzenia zlecenia do kolejki okres ważności zlecenia wydłużony zostaje o czas oczekiwania w kolejce.
Zaopatrzenie comiesięczne realizowane jest na bieżąco i nie dotyczą go ewentualne kolejki. Pacjent może być zaopatrzony jednorazowo w tego typu środki pomocnicze na okres nie dłuższy niż trzy kolejne miesiące.
Mając potwierdzone do refundacji zlecenie lub zlecenie i „Część B” zlecenia (w przypadku środków pomocniczych o miesięcznym okresie użytkowania) możecie Państwo zgłosić się do wybranej placówki na terenie całego kraju, która podpisała umowę z NFZ w rodzaju zaopatrzenie w wyroby medyczne będące przedmiotami ortopedycznymi i środkami pomocniczymi. Może to być np. sklep medyczny, apteka, zakład optyczny czy punkt protetyki słuchu. Wybór konkretnej placówki danego typu należy do Państwa – nie obowiązuje w tym wypadku rejonizacja.
Po zakup przedmiotów ortopedycznych i środków pomocniczych pacjent zgłasza się osobiście. Jeśli nie jest w stanie sam udać się do punktu z zaopatrzeniem może mu w tym pomóc inna osoba- przedstawiciel ustawowy albo inna osoba na podstawie pisemnego upoważnienia wystawionego przez świadczeniobiorcę  lub zaświadczenia lekarza ubezpieczenia zdrowotnego o stanie zdrowia świadczeniobiorcy uniemożliwiającym wystawienie przez niego upoważnienia, z wyjątkiem świadczeniodawcy bądź pracownika świadczeniodawcy, który ma podpisaną umowę z NFZ na realizację świadczeń – zaopatrzenie w przedmioty ortopedyczne oraz środki pomocnicze. Po dokonaniu zakupu osoba odbierająca potwierdza podpisem odbiór właściwego zaopatrzenia - przed złożeniem podpisu warto zwrócić uwagę czy wpisana w III części zlecenia pełna nazwa wydawanego produktu jest zgodna ze zleceniem lekarza oraz opisem na opakowaniu wybranego przedmiotu.

DOWÓD UBEZPIECZENIA

Na początku października 2009 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych przestał wydawać legitymacje ubezpieczeniowe, które do tej pory były najczęściej wykorzystywanym dowodem potwierdzającym nasze ubezpieczenie zdrowotne. Świadczeniobiorcy, którzy posiadają legitymację ubezpieczeniową mogą nadal z niej korzystać, warto jednak pamiętać, że nie jest to jedyny dowód ubezpieczenia zdrowotnego - informacja ta jest ważna przede wszystkim dla tych, którzy już nie będą mieć legitymacji.
 
Prawo do świadczeń

Kto może korzystać z bezpłatnych świadczeń zdrowotnych?

     Z bezpłatnych świadczeń zdrowotnych mogą korzystać wszyscy ubezpieczeni, czyli osoby objęte powszechnym, obowiązkowym i dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnymw Narodowym Funduszu Zdrowia. Ubezpieczenie zdrowotne przysługuje z tytułu:

• umowy o pracę
• umowy zlecenia
• prowadzenia działalności gospodarczej
• ubezpieczenia w KRUS
• statusu emeryta lub rencisty
• podpisania dobrowolnej umowy o ubezpieczenie zdrowotnej podpisanej z NFZ

Ponadto z bezpłatnych świadczeń medycznych mogą korzystać także:

• osoby nieubezpieczone (posiadające obywatelstwo polskie i zamieszkujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej):
  - które spełniają kryterium dochodowe do otrzymywania świadczeń z pomocy społecznej,
  - dzieci i młodzież – do ukończenia 18. roku życia,
  - kobiety w okresie ciąży i połogu – do 42. dnia po porodzie.
• osoby bezrobotne zarejestrowane w urzędzie pracy
• osoby uprawnione do świadczeń na podstawie przepisów o koordynacji – ubezpieczone w innym niż Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub (EFTA), przebywające na terenie RP.

Ubezpieczenie członków rodziny

Każda osoba ubezpieczona ma obowiązek zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego członków rodziny, jeśli nie mają oni innego tytułu do ubezpieczenia. Osobami tymi mogą być:

• małżonkowie – mąż, żona (ale nie konkubenci)
• krewni wstępni (rodzice, dziadkowie) pozostający z ubezpieczonym we wspólnym gospodarstwie domowym.

Ubezpieczenie zdrowotne dzieci

Mimo tego, że polskie prawo gwarantuje bezpłatne świadczenia wszystkim dzieciom do ukończenia 18 roku, osoby ubezpieczone, mają obowiązek zgłosić je do ubezpieczenia. Dotyczy to nie tylko dzieci biologicznych, ale również:

• dzieci małżonka,
• dzieci przysposobionych,
• wnuków,
• dzieci przebywających  pod Państwa opieką w ramach rodziny zastępczej – do ukończenia przez nie 18. roku życia.

Ubezpieczenie dzieci po ukończeniu 18 roku życia

Jeśli dziecko kontynuuje naukę po ukończeniu 18. lat, może być zgłoszone do ubezpieczenia jako członek rodziny, nie dłużej jednak niż do ukończenia 26. roku życia.  Po tym czasie, o ile nie jest ubezpieczone z żadnego innego tytułu, powinno powiadomić szkołę lub uczelnię, która będzie zobowiązana zgłosić je do ubezpieczenia w NFZ. Dzieci posiadające orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności mogą być zgłaszane do ubezpieczenia bez ograniczenia wieku.

Prawo do świadczeń w wyjątkowych sytuacjach

Do świadczeń mają również prawo następujące osoby:

• które były narażone na zakażenie poprzez kontakt z osobami zakażonymi lub materiałem zakaźnym – w zakresie badań w kierunku błonicy, cholery, czerwonki, duru brzusznego, durów rzekomych A, B i C, nagminnego porażenia dziecięcego;
• uzależnione od alkoholu – w zakresie leczenia odwykowego;
• uzależnione od narkotyków;
• z zaburzeniami psychicznymi – w zakresie psychiatrycznej opieki zdrowotnej;
• pozbawione wolności;
• cudzoziemcy umieszczeni w strzeżonym ośrodku lub przebywający w areszcie w celu wydalenia;
• posiadacze Karty Polaka, w zakresie korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej w stanach nagłych, chyba że umowa międzynarodowa, w której RP jest stroną, przewiduje zasady bardziej korzystne.

Koszty świadczeń opieki zdrowotnej udzielanych takim osobom pokrywane są z budżetu państwa.

Korzystając z bezpłatnych świadczeń osoby z nich korzystające muszą za każdym razem przedstawić dowód potwierdzający prawo do świadczeń.

 
Osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę:

• druk zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego oraz aktualnie potwierdzony raport miesięczny ZUS RMUA wydawany przez pracodawcę (nie dotyczy osób na urlopie bezpłatnym powyżej 30 dni) lub
• aktualne zaświadczenie z zakładu pracy, lub
• legitymacja ubezpieczeniowa z aktualnym wpisem i pieczątką pracodawcy- jeśli Państwo posiadają;

Osoby prowadzące działalność gospodarczą

• druk zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego oraz aktualny dowód wpłaty składki na ubezpieczenie zdrowotne;

Osoby ubezpieczone w KRUS

• zaświadczenie lub legitymacja aktualnie podstemplowane przez KRUS (dowód wpłaty składki w przypadku prowadzenia działów specjalnych produkcji rolnej);

Emeryci i renciści

• legitymacja emeryta lub rencisty;

Osoby bezrobotne

• aktualne zaświadczenie z urzędu pracy o zgłoszeniu do ubezpieczenia zdrowotnego;

Osoby ubezpieczone dobrowolnie

• umowa zawarta z NFZ i dokument ZUS potwierdzający zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego wraz z aktualnym dowodem opłacenia składki zdrowotnej;

Członkowie rodziny osoby ubezpieczonej

• dowód opłacenia składki zdrowotnej przez osobę, która zgłosiła członków rodziny do ubezpieczenia zdrowotnego wraz z kserokopią zgłoszenia lub
• aktualne zaświadczenie wydane przez pracodawcę,
• zaświadczenie z KRUS o ubezpieczeniu członków rodziny,
• legitymacja rodzinna z wpisanymi danymi członków rodziny wraz z aktualną datą i pieczątką zakładu pracy lub ZUS- jeśli Państwo posiadają,
• w przypadku dzieci uczących się – pomiędzy 18. a 26. rokiem życia – dodatkowo należy przedstawić·     dokument potwierdzający fakt kontynuacji nauki – legitymację szkolną/studencką lub dokument potwierdzający znaczny stopień niepełnosprawności,
• w przypadku studentów po ukończeniu 26. roku życia – zgłoszenie do ubezpieczenia przez uczelnię (druk ZUS ZZA) oraz legitymacja studencka lub doktorancka; 

Osoby nieubezpieczone, spełniającej kryterium dochodowe uprawniające do otrzymywania świadczeń z pomocy społecznej

• decyzja wójta (burmistrza, prezydenta) gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania tej osoby;

Osoby ubezpieczone w innym niż Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu

• poświadczenie wydane przez NFZ (w przypadku zamieszkiwania na terenie RP),
• karta EKUZ (lub certyfikat ją zastępujący) wydana przez inny niż Polska kraj członkowski UE lub EFTA.

Osoby przebywającej na ciągłym zwolnieniu lekarskim

• zaświadczenia z ZUS informujące o ciągłości zwolnienia. Takie osoby mają prawo do świadczeń do ostatniego dnia zwolnienia.

Brak dowodu ubezpieczenia

Jeżeli w stanie nagłym potrzebują Państwo skorzystać z pomocy lekarza, a nie posiadają Państwo przy sobie aktualnego dowodu ubezpieczenia, możecie taki dokument przedstawić w innym czasie:

• w terminie 7 dni od dnia udzielenia świadczenia.
• jeśli przebywają Państwo  w szpitalu – nie później niż w terminie 30 dni od dnia przyjęcia

Ważność dokumentu potwierdzającego prawo do świadczeń

Obecne przepisy dają prawo do korzystania ze  świadczeń zdrowotnych przez 30 dni od dnia utraty ubezpieczenia. W związku z tym potwierdzenia dowodów ubezpieczenia należy dokonywać co 2 miesiące - uznając ich ważność na okres obejmujący miesiąc, w którym zostało wystawione potwierdzenie oraz następny jako objęty ewentualnym 30 dniowym uprawnieniem do świadczeń zdrowotnych w przypadku utraty ubezpieczenia.

Wyjątkami od tej zasady są:

• legitymacja emeryta – ważna bezterminowo,
• zaświadczenie z urzędu pracy o zgłoszeniu do ubezpieczenia zdrowotnego – do końca terminu ważności,
• decyzja wójta (burmistrza, prezydenta) gminy – ważna 90 dni od dnia określonego w decyzji. 

Ustanie prawa do świadczeń

Prawo do świadczeń opieki zdrowotnej ustaje zazwyczaj po upływie 30 dni od dnia wygaśnięcia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego, na przykład:

• w przypadku ustania stosunku pracy (np. z tytułu umowy o pracę) – po upływie 30 dni od dnia rozwiązania umowy o pracę,
• w przypadku zakończenia prowadzenia działalności gospodarczej – po upływie 30 dni od dnia zakończenia prowadzenia takiej działalności,
• w przypadku osób zatrudnionych, pozostających na urlopie bezpłatnym – po upływie 30 dni od dnia rozpoczęcia urlopu,
• w przypadku osób bezrobotnych – po upływie 30 dni od dnia utraty statusu bezrobotnego,
• w przypadku śmierci osoby, która zgłosiła członków rodziny do ubezpieczenia – członkowie rodziny tracą prawo do świadczeń po upływie 30 dni od daty śmierci.

Wyjątkiem są osoby, które:

• ukończyły szkołę średnią lub wyższą lub zostały skreślone z listy uczniów lub studentów – prawo do świadczeń opieki zdrowotnej przysługuje im przez 4 miesiące od zakończenia nauki lub skreślenia z listy uczniów lub studentów,
• ubiegają się o przyznanie emerytury lub renty – prawo do świadczeń opieki zdrowotnej przysługuje im w okresie trwania postępowania o przyznanie tych świadczeń,
• pobierają zasiłek przyznany na podstawie przepisów o ubezpieczeniu chorobowym lub wypadkowym – prawo do świadczeń opieki zdrowotnej przysługuje im w okresie pobierania przez nie zasiłku,
• mają zawieszone prawa do renty socjalnej – prawo do świadczeń opieki zdrowotnej przysługuje im przez 90 dni od ustania ubezpieczenia zdrowotnego w Funduszu.

Po upływie tego czasu osoba, która chce nadal korzystać ze świadczeń zdrowotnych
w ramach ubezpieczenia w NFZ, powinna uzyskać inne prawo do ubezpieczenia, np. ubezpieczyć się dobrowolnie. Jeżeli tego nie uczyni, może ponieść samodzielnie koszty udzielonych jej świadczeń.